ജോതിബ ഗോവിന്ദറാവു ഫൂലെ

സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്, ചിന്തകൻ, സന്നദ്ധപ്രവർത്തകൻ, എഴുത്തുകാരൻ, പണ്ഡിതൻ, പത്രാധിപർ, ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞൻ, തത്ത്വജ്ഞാനി എന്നീ ബഹുമുഖരംഗങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞു നിന്ന പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ മഹാരാഷട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വിപ്ലവകാരിയായിരുന്നു ജോതിബ ഗോവിന്ദറാവു ഫൂലെ (ഏപ്രിൽ 11, 1827 -നവംബർ 28, 1890). മഹാത്മ ജോതിബ ഫൂലെ എന്നും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. ജോതിബ ഫൂലെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ കാന്തിജ്യോതി സാവിത്രിഭായ് ഫൂലെയും ഭാരതത്തിലെ സ്ത്രീ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ മുന്നണിപ്പോരാളികളായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസം,കൃഷി, എന്നീ രംഗത്തും ജാതിവ്യവസ്ഥ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിലും, സ്ത്രീജനങ്ങളുടേയും പ്രത്യേകിച്ച് വിധവകളായവരുടെ ഉന്നതിക്കായും തൊട്ടുകൂടായ്മ നിർമാർജ്ജനം ചെയ്യുന്നതിലും ജ്യോതിറാവു ഫൂലെയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തി. സ്ത്രീകളുടേയും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരുടേയും പ്രത്യേകിച്ച് ബഹുജൻ സമാജത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസംനൽകുന്നതിനായുള്ള പ്രയത്നങ്ങളിലൂടയാണ്‌ ജ്യോതിറാവു ഫൂലെ അറിയപ്പെട്ടത്. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖനായ ഒരാളായിട്ടാണ്‌ അദ്ദേഹത്തെ പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത്. 1848 ൽ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ തദ്ദേശിയമായി പെൺകുട്ടികൾക്കയുള്ള സ്കൂൾ ജ്യോതിറാവു ഫൂലെയാണ്‌ സ്ഥാപിച്ചത്.

1873 സെപ്റ്റംബറിൽ ജ്യോതിറാവു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുറച്ചു അനുയായികളോടൊത്ത് "സത്യ ശോധക് സമാജ്" (സത്യം തേടുന്നവരുടെ സംഘം)എന്ന സംഘടന സ്ഥാപിച്ചു. സംഘടനയൂടെ ആദ്യ അധ്യക്ഷനും ഖജാൻ‌ജിയും അദ്ദേഹം തന്നെയായിരുന്നു. ബഹുജൻ വിഭാഗങ്ങൾ, ശൂർദ്രർ എന്നിവർക്ക് നേരെയുള്ള ബ്രാഹ്മണ വിഭാഗത്തിന്റെ വിവേചനത്തെയും ചൂഷണത്തേയും തടയുകയും അതിൽ നിന്ന് അവരെ മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു ഈ സംഘടനയുടെ മുഖ്യലക്ഷ്യം.

■ കുട്ടിക്കാലം

★ 1827-ൽ കാർഷിക ജാതിയിൽപ്പെട്ട ഒരു കുടുംബത്തിലാണ് ഫൂലെ ജനിച്ചത്, പരമ്പരാഗതമായി തോട്ടക്കാർ ആയിരുന്ന ഇദ്ദേഹംഹിന്ദുമതത്തിലെ ആചാരപരമായ റാങ്കിംഗ് സമ്പ്രദായത്തിലെ ശൂദ്ര വർണ്ണങ്ങളിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.ഈ കുടുംബത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കുടുംബപ്പേര് ഗോർഹെ ആയിരുന്നു , അതിന്റെ ഉത്ഭവം ഇന്നത്തെ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സതാര ജില്ലയിലെ കാറ്റ്ഗൺ ഗ്രാമത്തിലാണ്.

★ ഫൂളെയുടെ മുത്തച്ഛൻ ആ ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു താഴ്ന്ന തരം ഗ്രാമീണനായ ചൗഗുലയായി ജോലി ചെയ്തിരുന്നുവെങ്കിലും തർക്കമുണ്ടായ ബ്രാഹ്മണന്റെ ചൂഷണത്തിന് ശേഷം പൂനെ ജില്ലയിലെ ഖാൻവാടിയിലേക്ക് പോകേണ്ടിവന്നു

★ പിതാവ് ഗോവിന്ദ്രാവു പൂനയിലെ പച്ചക്കറി കച്ചവടക്കാരനായിരുന്നു. ജ്യോതിറാവുവിന്റെ കുടുംബം 'മാലി' ജാതിയിൽ പെട്ടവരായിരുന്നു, അവരുടെ യഥാർത്ഥ തലക്കെട്ട് 'ഗോർഹേ' എന്നാണ്. മാലിസിനെ ബ്രാഹ്മണർ ഒരു താഴ്ന്ന ജാതിയായി കണക്കാക്കുകയും സാമൂഹികമായി അവഗണിക്കുകയും ചെയ്തു.ജ്യോതിറാവുവിന്റെ അച്ഛനും അമ്മാവന്മാരും ഫ്ലോറിസ്റ്റുകളായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു, അതിനാൽ ഈ കുടുംബം 'ഫൂലെ' എന്നറിയപ്പെട്ടു. വെറും ഒൻപത് മാസം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ജ്യോതിറാവുവിന്റെ അമ്മ അന്തരിച്ചു.

★ ഗോവിന്ദ്രാവു ചിംനബായിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു, രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ടായിരുന്നു, അവരിൽ ജ്യോതിറാവു ഇളയവനായിരുന്നു. ചിമ്മനബായ് ഒരു വയസ് തികയുന്നതിനുമുമ്പ് മരിച്ചു.  മാലി സമൂഹം വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ കൂടുതൽ കൊടുത്തില്ല , വായന, എഴുത്ത്, ഗണിതം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനകാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാൻ പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ചേർന്ന ശേഷം ജ്യോതിറാവുവിനെ സ്കൂളിൽ നിന്ന് പഠിത്തം നിര്‍ത്തി...

★ അതേ മാലി ജാതിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ മതപരിവർത്തന്‍ ഫൂലെയുടെ ബുദ്ധി തിരിച്ചറിഞ്ഞു, പ്രാദേശിക സ്കോട്ടിഷ് മിഷൻ ഹൈസ്കൂളിൽ ചേരാൻ ഫൂലിനെ അനുവദിക്കാൻ ഫൂലെയുടെ പിതാവിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.

★  1847 ൽ ഫൂലെ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി.

★ അവിടെവെച്ച് അദ്ദേഹം ബ്രാഹ്മണനായ സദാശിവ് ബല്ലാൽ ഗോവന്ദെയെ കണ്ടുമുട്ടി, ജീവിതകാലം മുഴുവൻ തന്റെ ഉറ്റ ചങ്ങാതിയായി തുടർന്നു.

★ പതിവുപോലെ, പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ, സ്വന്തം സമുദായത്തിലെ ഒരു പെൺകുട്ടിയുമായി പിതാവ് തിരഞ്ഞെടുത്ത വിവാഹിതനായി.

★ ഭാഗ്യവശാൽ, ഭാര്യ സാവിത്രിബായി, സമാന ചിന്താഗതിക്കാരനായ ഒരു ആത്മാവായിരുന്നു, തന്റെ സാമൂഹിക പരിശ്രമങ്ങളിൽ ഭർത്താവിനെ പൂർണ്ണഹൃദയത്തോടെ സഹായിക്കുകയും സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു

★ 1848 ൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണ സുഹൃത്തിന്റെ വിവാഹത്തിൽ പങ്കെടുത്തതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ വഴിത്തിരിവ്. പതിവ് വിവാഹ ഘോഷയാത്രയിൽ ഫൂലെ പങ്കെടുത്തെങ്കിലും പിന്നീട് അത് ചെയ്തതിന് സുഹൃത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ ശാസിക്കുകയും അപമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. അവൻ ഒരു താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരനായതിനാൽ ആ ചടങ്ങിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാനുള്ള ബോധം ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന് അവർ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു. ഈ സംഭവം ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ അനീതിയെ ഫൂലെയെ സാരമായി ബാധിച്ചു
അതൊരു തുടക്കം കൂടിയായിരുന്നു..

■ സാമൂഹ്യ പ്രവര്‍ത്തനം

★ 1848 ൽ 23 വയസ്സുള്ള ഫൂലെ ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാർ നടത്തുന്ന അഹ്മദ്‌നഗറിലെ ആദ്യത്തെ പെൺകുട്ടികളുടെ സ്‌കൂൾ സന്ദർശിച്ചു. 1848 ലാണ് അദ്ദേഹം തോമസ് പെയ്‌നിന്റെ റൈറ്റ്സ് ഓഫ് മാൻ എന്ന പുസ്തകം വായിക്കുകയും സാമൂഹ്യനീതിയെക്കുറിച്ച് വളരെയധികം ബോധം വളർത്തുകയും ചെയ്തത്.താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും സ്ത്രീകളും ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിൽ ഒരു പോരായ്മയാണെന്നും ഈ വിഭാഗങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം അവരുടെ വിമോചനത്തിന് പ്രധാനമാണെന്നും അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി.

★ ഈ ലക്ഷ്യത്തിലും അതേ വർഷത്തിലും ഫൂലെ ആദ്യം ഭാര്യ സാവിത്രിബായിക്ക് വായനയും എഴുത്തും പഠിപ്പിച്ചു, തുടർന്ന് ദമ്പതികൾ പൂനെയിൽ പെൺകുട്ടികൾക്കായി തദ്ദേശീയമായി നടത്തുന്ന ആദ്യത്തെ സ്കൂൾ ആരംഭിച്ചു. തന്റെ വിദ്യാലയം ഗുലാംഗിരിയിൽ, ആദ്യത്തെ സ്കൂൾ ബ്രാഹ്മണർക്കും ഉയർന്ന ജാതിക്കാർക്കും വേണ്ടിയുള്ളതാണെന്ന് ഫൂലെ പറയുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഫൂളിന്റെ ജീവചരിത്രകാരൻ പറയുന്നത് താഴ്ന്ന ജാതിയിലുള്ള പെൺകുട്ടികൾക്കാണ്. 

★സവർണ്ണർ അവരുടെ ജോലി തുടക്കം മുതൽ തടസ്സപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു, പക്ഷേ ഫൂലെ തുടർന്നും നീങ്ങുമ്പോൾ, ഭർത്താവിനെയും ഭാര്യയെയും വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കാൻ അദ്ദേഹം പിതാവിനെ നിർബന്ധിച്ചു. ഇതിനായി അവരുടെ കുടുംബവും സമൂഹവും ഒറ്റപ്പെട്ടു, അവരുടെ സുഹൃത്ത് ഉസ്മാൻ ഷെയ്ക്കും സഹോദരി ഫാത്തിമ ഷെയ്ക്കും അവർക്ക് താമസിക്കാൻ വീട് നൽകി. അവരുടെ പരിസരത്ത് സ്കൂൾ ആരംഭിക്കാനും അവർ സഹായിച്ചു. പിന്നീട്, ഫൂൾസ് അന്നത്തെ തൊട്ടുകൂടാത്ത ജാതികളായ മഹർ , മംഗ് തുടങ്ങിയ കുട്ടികൾക്കായി സ്കൂളുകൾ ആരംഭിച്ചു.

★ 1852 ൽ മൂന്ന് ഫൂലെ സ്കൂളുകൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും 1858 ആയപ്പോഴേക്കും അവയെല്ലാം അവസാനിച്ചു.1857 ലെ ലഹള മൂലം സ്വകാര്യ യൂറോപ്യൻ സംഭാവനകൾ വറ്റിപ്പോയതായും സർക്കാർ പിന്തുണ പിൻവലിച്ചതായും പാഠ്യപദ്ധതിയെ സംബന്ധിച്ച വിയോജിപ്പിനെത്തുടർന്ന് ജ്യോതിറാവു സ്‌കൂൾ മാനേജ്‌മെന്റ് കമ്മിറ്റിയിൽ നിന്ന് രാജിവച്ചതായും എലനോർ സെല്ലിയോട്ട് കുറ്റപ്പെടുത്തി.

★ വിധവകളുടെ ദയനീയമായ അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കിയ ജ്യോതിബ യുവ വിധവകൾക്കായി ഒരു ആശ്രമം സ്ഥാപിക്കുകയും ഒടുവിൽ വിധവ പുനർവിവാഹം എന്ന ആശയത്തിന്റെ വക്താവാകുകയും ചെയ്തു.

★ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ സമൂഹം പുരുഷാധിപത്യപരമായിരുന്നു, സ്ത്രീകളുടെ സ്ഥാനം വളരെ മോശമായിരുന്നു. സ്ത്രീ ശിശുഹത്യ ഒരു സാധാരണ സംഭവമായിരുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ ബാലവിവാഹവും, കുട്ടികൾ ചിലപ്പോൾ വളരെ പ്രായമുള്ള പുരുഷന്മാരുമായി വിവാഹിതരാകുന്നു.പ്രായപൂർത്തിയാകുന്നതിനുമുമ്പുതന്നെ ഈ സ്ത്രീകൾ വിധവകളായിത്തീർന്നു, കുടുംബ പിന്തുണയില്ലാതെ അവശേഷിക്കുന്നു.അവരുടെ ദുരവസ്ഥയിൽ ജ്യോതിബയെ വേദനിപ്പിക്കുകയും 1854 ൽ ഒരു അനാഥാലയം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ നിർഭാഗ്യവാനായ സ്ത്രീകളെ സമൂഹത്തിന്റെ ക്രൂരമായ കൈകളിൽ നശിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ.

★ വിധവ പുനർവിവാഹത്തിൽ വിജയിച്ച അദ്ദേഹം 1863 ൽ ഗർഭിണിയായ ബ്രാഹ്മണ വിധവകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും സുരക്ഷിതവുമായ സ്ഥലത്ത് പ്രസവിക്കാൻ ഒരു വീട് ആരംഭിച്ചു. ശിശുഹത്യയുടെ തോത് കുറയ്ക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനാഥാലയം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

★ ചരിത്രത്തിലെ നിലവിലുള്ള ആര്യൻ അധിനിവേശ സിദ്ധാന്തത്തെ ഫൂലെ വിശദീകരിക്കുന്നു , സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ വക്താക്കൾ വംശീയമായി ശ്രേഷ്ഠരാണെന്ന് കരുതുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആര്യൻ ജേതാക്കൾ വാസ്തവത്തിൽ തദ്ദേശവാസികളെ ക്രൂരമായി അടിച്ചമർത്തുന്നവരാണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അവരുടെ ബ്രാഹ്മണ പിൻഗാമികളുടെ മുൻ‌തൂക്കം ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന വിധേയത്വത്തിനും സാമൂഹിക വിഭജനത്തിനുമുള്ള ഒരു ചട്ടക്കൂടായി അവർ ജാതിവ്യവസ്ഥ സ്ഥാപിച്ചുവെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തെ തുടർന്നുള്ള മുസ്‌ലിം ആക്രമണങ്ങൾ സമാനമായ ഒരു കാര്യമായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം കണ്ടത്.

★ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ആധിപത്യത്തെ  അദ്ദേഹം പിന്തുണച്ചതായി കാണുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ താരതമ്യേന പ്രബുദ്ധരാണെന്നും വർണാശ്രമധർമ്മ സമ്പ്രദായത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ലെന്നും അദ്ദേഹം കരുതി. മുമ്പത്തെ ആക്രമണകാരികൾ ശാശ്വതമാക്കി.  ഗുലാംഗിരി എന്ന തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ, എല്ലാ മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കും അർഹരാണെന്ന് താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർക്ക് ബോധ്യപ്പെടുത്തിയതിന് ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാർക്കും ബ്രിട്ടീഷ് കോളനിക്കാർക്കും നന്ദി പറഞ്ഞു.

★ ആര്യൻ ആക്രമണത്തിൽ നിന്ന് ഉടലെടുത്ത അടിച്ചമർത്തലിന്റെ പ്രതീകമായി ഇന്ത്യൻ ഇതിഹാസമായ രാമായണത്തിലെ നായകനായ രാമനെ ഫൂലെ കണ്ടു. ജാതിവ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം ആരംഭിച്ചത് ഉയർന്ന ജാതിക്കാരായ ഹിന്ദുക്കളുടെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥങ്ങളായ വേദങ്ങൾക്കെതിരായ ആക്രമണത്തോടെയാണ്.അത്  അവരെ തെറ്റായ ബോധത്തിന്റെ ഒരു രൂപമായി കണക്കാക്കി.

★ താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരെ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള മാർഗമായി ബ്രാഹ്മണൻ രാമനെപ്പോലുള്ള മതചിഹ്നങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നുവെന്ന് ജ്യോതി റാവൂ ഫൂലെ വിശ്വസിച്ചു.

★ 1884 ൽ നടന്ന ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ കമ്മീഷൻ ഹിയറിംഗിൽ, താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതിന് ഫൂലെ സഹായം ആവശ്യപ്പെട്ടു.ഇത് നടപ്പാക്കുന്നതിന് ഗ്രാമങ്ങളിൽ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നിർബന്ധമാക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. ഹൈസ്കൂളുകളിലും കോളേജുകളിലും കൂടുതൽ താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരെ ലഭിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.

★ സമൂഹത്തിലെ യാഥാസ്ഥിതിക ബ്രാഹ്മണർ ജ്യോതിറാവുവിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ രോഷാകുലരായിരുന്നു. സമൂഹത്തിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും ലംഘിച്ചതിന് അവർ അദ്ദേഹത്തെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാർക്ക് വേണ്ടി പ്രവർത്തിച്ചതായി പലരും ആരോപിച്ചു.എന്നാൽ ജ്യോതിറാവു ഉറച്ചുനിൽക്കുകയും പ്രസ്ഥാനം തുടരാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. രസകരമെന്നു പറയട്ടെ, പ്രസ്ഥാനം വിജയകരമാക്കാൻ ചില ബ്രാഹ്മണ സുഹൃത്തുക്കൾ ജ്യോതിറാവുവിന് പിന്തുണ നൽകി.

★അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമൂഹ്യ സേവനം കണ്ട് എ.ഡി 1888 ൽ മുംബൈയിൽ നടന്ന ഒരു വലിയ സമ്മേളനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ' മഹാത്മാ ' എന്ന പദവി നൽകി. ധനഞ്ജയ് കീർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 1888 മെയ് 11 ന് ബോംബെയിൽ നിന്നുള്ള മറ്റൊരു സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവായ വിത്താൽറാവു കൃഷ്ണാജി വന്ദേക്കരാണ്. ഫൂളിന് മഹാത്മാ പദവി നൽകി

★ ബ്രാഹ്മണ പുരോഹിതനില്ലാതെ ജ്യോതിബ വിവാഹ ചടങ്ങ് ആരംഭിച്ചു, ഇത് മുംബൈ ഹൈക്കോടതിയും അംഗീകരിച്ചു.

★ ബാലവിവാഹത്തെയും വിധവ വിവാഹത്തെയും അദ്ദേഹം എതിർത്തിരുന്നു.

★  മഹാത്മാ ജ്യോതിബയുടെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഘടനയുടെയും സമരം മൂലം സർക്കാർ 'കാർഷിക നിയമം' പാസാക്കി.

■ സത്യശോധക് സമാജ്

★ അടിച്ചമര്‍ത്തപ്പെട്ട സ്ത്രീകളള്‍ക്കും,  ശൂദ്ര , ദലിത് എന്നിവരുടെ അവകാശങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനായി 1873 സെപ്റ്റംബർ 24 ന് ഫൂലെ സത്യശോധക് സമാജ് രൂപീകരിച്ചു. ഇതിലൂടെ സമാജ് വിഗ്രഹാരാധനയെ എതിർക്കുകയും ജാതിവ്യവസ്ഥയെ അപലപിക്കുകയും ചെയ്തു.

★ യുക്തിചിന്ത പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായി സത്യശോധക് സമാജ് പ്രചാരണം നടത്തുകയും പുരോഹിതരുടെ ആവശ്യം നിരസിക്കുകയും ചെയ്തു.

★താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരെയും തൊട്ടുകൂടാത്തവരെയും ബ്രാഹ്മണർ പരിഗണിക്കുന്ന എല്ലാ ആളുകൾക്കും 'ദലിതർ' എന്ന പദം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ച വ്യക്തിയാണ് ജ്യോതിറാവു ഫൂലെ.

★ ഇതിന് ജ്യോതിബ ഫൂലെ ജിയെ പ്രചോദിപ്പിച്ച ഒരു സംഭവമുണ്ട്. ജാതി വിവേചനത്തിന്‍റെ  ശത്രുതയും കാരണം തന്നെ അപമാനിക്കുകയും വിവാഹ പവലിയനിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബ്രാഹ്മണസുഹൃത്തുക്കളിൽ ഒരാൾ പറഞ്ഞു.വീട്ടിൽ വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം പിതാവിനോട് ഇതിനുള്ള കാരണം ചോദിച്ചു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഇത് സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയാണെന്നും അവരുമായി നമ്മൾ പൊരുത്തപ്പെടരുതെന്നും പിതാവ് പറഞ്ഞു. ഭൂമനാണ് ബ്രാഹ്മണൻ (ഭൂമിയുടെ ദൈവം); ഉയർന്ന ജാതിയിലുള്ളവരുണ്ട്, ഞങ്ങൾ താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരാണ്, അതിനാൽ ഞങ്ങൾക്ക് അവരുമായി പൊരുത്തപ്പെടാൻ കഴിയില്ല. ഫൂലെ ജി തന്റെ പിതാവിനോട് തർക്കിച്ചു, "ഞാൻ ആ ബ്രാഹ്മണരെക്കാൾ വൃത്തിയുള്ളവനായിരുന്നു, എന്റെ വസ്ത്രങ്ങൾ മികച്ചതും കൂടുതൽ വിദ്യാഭ്യാസമുള്ളതും മിടുക്കനുമായിരുന്നു. ഞങ്ങൾ അവരെക്കാൾ ധനികരാണ്, പിന്നെ ഞാൻ അവരെക്കാൾ താഴ്ന്നവരായിത്തീർന്നതെങ്ങനെ?" പിതാവ് ദേഷ്യത്തോടെ പറഞ്ഞു, "ഇത് എനിക്കറിയില്ല, പക്ഷേ ഇത് നൂറ്റാണ്ടുകളായി സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു 'ഇതാണ് നമ്മുടെ എല്ലാ വേദങ്ങളിലും  എഴുതിയിരിക്കുന്നത്, ഇതാണ് പാരമ്പര്യവും ആത്യന്തിക സത്യവും എന്ന് ഞങ്ങൾ വിശ്വസിക്കേണ്ടതുണ്ട്." ഫുലെജി ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. മതമാണ് ജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം, എന്നിട്ടും മതത്തെ പറയുന്ന 'വേദങ്ങളില്‍' എന്തുകൊണ്ട് എഴുതിയിരിക്കുന്നു? ദൈവം എല്ലാ സൃഷ്ടികളെയും സൃഷ്ടിച്ചുവെങ്കിൽ മനുഷ്യനും മനുഷ്യനും തമ്മിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ട്?ചില ഉയർന്ന ജാതിക്കാരും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരും എങ്ങനെയാണ്? ഇത് നമ്മുടെ വേദങ്ങളില്‍ എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, സമൂഹത്തിൽ വളരെയധികം അസമത്വവും തൊട്ടുകൂടായ്മയുമുണ്ടെങ്കിൽ, ഈ പാരമ്പര്യം എങ്ങനെ ശരിയാണ് ?? ഇത് അസത്യമാണ്. ഇവ അസത്യമാണെങ്കിൽ, ഞാൻ സത്യം കണ്ടെത്തുകയും സമൂഹത്തോട് പറയുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ, ഈ കൃതിക്കായി അദ്ദേഹം ഒരു സംഘടന രൂപീകരിച്ച് "" സത്യശോധക് സമാജ് "" എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു :( സത്യം കണ്ടെത്താനുള്ള സമൂഹം; സാമൂഹിക സത്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഗവേഷണം നടത്താൻ സമൂഹം) ....

★ മനുഷ്യന്റെ ക്ഷേമം, സന്തോഷം, ഐക്യം, സമത്വം, എളുപ്പത്തിലുള്ള മതതത്ത്വങ്ങൾ, ആചാരങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ഫൂലെ സത്യശോധക് സമാജം സ്ഥാപിച്ചു. പൂനെ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു ദിനപത്രമായ ദീൻബന്ധു സമാജിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾക്ക് ശബ്ദം നൽകി.

★ജാതിയും വർഗ്ഗവും നോക്കാതെ സമാജത്തിലേക്കുള്ള അംഗത്വം എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നിരുന്നു.ചിലര്‍  രേഖാമൂലമുള്ള രേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, സമാജത്തിലെ അംഗങ്ങളായി ജൂതന്മാരെ പങ്കെടുപ്പിക്കുന്നതിനെ പോലും അവർ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും 1876 ആയപ്പോഴേക്കും 316 അംഗങ്ങളുള്ള 'സത്യ ശോധക് സമാജ്' ഉയരുകയും ചെയ്തു.

★ സമാജത്തിലെ അംഗത്വത്തിൽ മുസ്‌ലിംകളും ബ്രാഹ്മണരും സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഉൾപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രാഹ്മണേതര ജാതികൾക്കാണ് ആധിപത്യം.

★ എല്ലാ മനുഷ്യരോടും സ്വീകരിക്കുന്ന മനോഭാവം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനായി 1868 ൽ ജ്യോതിറാവു തന്റെ വീടിന് പുറത്ത് ഒരു പൊതു കുളി ടാങ്ക് നിർമ്മിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും അവരുടെ ജാതി വ്യത്യാസമില്ലാതെ എല്ലാവരുമായും ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു.

★  ഒരു സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകനെന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്ക് കൂടാതെ, ഫൂലും ഒരു ബിസിനസുകാരനായിരുന്നു. 1882-ൽ അദ്ദേഹം ഒരു വ്യാപാരി, കൃഷിക്കാരൻ, മുനിസിപ്പൽ കരാറുകാരൻ എന്നീ നിലകളിൽ സ്വയം രൂപപ്പെട്ടു.പൂനെക്കടുത്തുള്ള മഞ്ജരിയിൽ 60 ഏക്കർ (24 ഹെക്ടർ) കൃഷിസ്ഥലം അദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കി. കുറച്ചുകാലം അദ്ദേഹം സർക്കാരിന്റെ കരാറുകാരനായി പ്രവർത്തിക്കുകയും 1870 കളിൽ പൂനെക്ക് സമീപമുള്ള മുല-മുത്ത നദിയിൽ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ നിർമാണ സാമഗ്രികൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.  പൂനെക്കടുത്തുള്ള കത്രാജ് തുരങ്കത്തിന്റെയും യെരാവാ ജയിലുകളുടെയും നിർമ്മാണത്തിന് തൊഴിൽ നൽകാനുള്ള കരാറുകളും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. 1863 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഫൂളിന്റെ ബിസിനസ്സുകളിലൊന്ന് മെറ്റൽ കാസ്റ്റിംഗ് ഉപകരണങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു.

★ 1876 ​​ൽ അന്നത്തെ പൂന മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലേക്ക് ഫുലൈയെ കമ്മീഷണറായി (മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ അംഗം) നിയമിക്കുകയും 1883 വരെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടാത്ത ഈ സ്ഥാനത്ത് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു

★ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ നിയമമന്ത്രിയും ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ശില്പിയുമായ ബി ആർ അംബേദ്കറിനെ ഫൂലെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു. തന്റെ മൂന്ന് ഗുരുക്കന്മാരിൽ ഒരാളായി അംബേദ്കർ ഫൂലിനെ അംഗീകരിച്ചിരുന്നു.

■ മരണം

★ 1888 ൽ ജ്യോതിബയ്ക്ക് ഹൃദയാഘാതം സംഭവിക്കുകയും തളർവാതം പിടിപെടുകയും ചെയ്തു. 1890 നവംബർ 28 ന് മഹത്തായ സാമൂഹ്യ പരിഷ്കർത്താവായ മഹാത്മാ ജ്യോതിറാവു ഫൂലെ അന്തരിച്ചു

■അനുസ്മരണം

★ ജ്യോതിബയുടെ ജീവചരിത്രം 1974 ൽ ധനഞ്ജയ് കീർ എഴുതിയതാണ്, 'മഹാത്മാ ജ്യോതിഭ ഫൂലെ:

★  നമ്മുടെ സാമൂഹിക വിപ്ലവത്തിന്റെ പിതാവ്'. മഹാനായ പരിഷ്കർത്താവിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി പൂനെയിലെ മഹാത്മാ ഫൂലെ മ്യൂസിയം സ്ഥാപിച്ചു.

★  മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ മഹാത്മാ ജ്യോതിബ ഫൂലെ ജീവന്ദേനീ യോജന അവതരിപ്പിച്ചു, ഇത് പാവപ്പെട്ടവർക്ക് പണമില്ലാത്ത ചികിത്സാ പദ്ധതിയാണ്.

★ മഹാത്മാവിന്റെ നിരവധി പ്രതിമകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും നിരവധി തെരുവ് നാമങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിനൊപ്പം പുനർനാമകരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു - ഉദാ. മുംബൈയിലെ ക്രോഫോർഡ് മാർക്കറ്റിനെ മഹാത്മാ ജ്യോതിബ ഫൂലെ മണ്ടായി എന്നും മഹാരാഷ്ട്ര കൃഷി വിദ്യാപീഠം രാഹുരിയിൽ പുനർനാമകരണം ചെയ്തു, മഹാരാഷ്ട്ര മഹാത്മാ ഫൂലെ കൃഷി വിദ്യാപീത് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു

■ മറ്റ് പേരുകൾ

★ മഹാത്മാ ഫൂലെ

★  ജ്യോതിബ ഫൂലെ

★ ജ്യോതിറാവു ഫൂലെ

■ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ

ജ്യോതിബ തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് നിരവധി സാഹിത്യ ലേഖനങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. മിക്കതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമൂഹ്യ പരിഷ്കാരങ്ങളുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളവയായിരുന്നു. ★ 'ശേഖരായച്ച ആസുദ്'.

★'ത്രിതിയ രത്‌ന',

★ 'ബ്രാഹ്മണഞ്ചെ കസബ്',

★ ഛത്രപതി ശിവാജി,

★ രാജാ ഭോസ്ലയുടെ രണ്ടാഴ്ച,

★ കൃഷിക്കാരന്റെ ചാട്ട,

★ 'ഇഷാര' തുടങ്ങിയ ചില കഥകളും അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

★ സാമൂഹ്യ അനീതിക്കെതിരെ അവബോധം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം നടപ്പിലാക്കിയ
  'സത്സർ' അങ്ക് 1, 2 തുടങ്ങിയ നാടകങ്ങൾ അദ്ദേഹം എഴുതി.

★ ബ്രാഹ്മണിസത്തിന്റെ ചരിത്രം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന സത്യശോധക് സമാജത്തിനായി അദ്ദേഹം പുസ്തകങ്ങളും എഴുതി, താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർക്ക് പഠിക്കാൻ അനുവാദമില്ലെന്ന് പൂജ പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ രൂപപ്പെടുത്തി.

മൂന്നാമത്തെ രത്നം,  തൊട്ടുകൂടാത്തവരുടെ സമ്പത്ത്.
☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆
©മഹേഷ് ഭാവന

(എന്‍റെ പഠനത്തിനായി ശേഖരിച്ച വിവരങ്ങള്‍ ,വാര്‍ത്തകള്‍,കണ്ടെത്തലുകള്‍  ഇവിടെ ക്രോഡീകരിച്ചിരിക്കുന്നു,തെറ്റുകള്‍ ,അഭിപ്രായ വിത്യാസങ്ങള്‍ എന്നിവ തെളിവുകള്‍ സഹിതം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുക ,തിരുത്തപ്പെടുന്നതാണ്)

എന്‍റെ മറ്റു ലേഖനങ്ങള്‍ വായിക്കാന്‍

https://maheshbhavana.blogspot.com/

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=479442135965633&id=100016995513586
☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆

★ wiki

★ https://www.culturalindia.net/reformers/jyotiba-phule.html

★ https://www.thefamouspeople.com/profiles/jyotiba-phule-5338.php

★https://www.beaninspirer.com/jyotirao-govindrao-phule-the-great-indian-social-reformer-who-pioneered-women-education-in-india/

★https://www.thehindu.com/features/friday-review/theatre/Remembering-a-legend/article16373441.ece

★ https://www.researchgate.net/publication/272303358_Mahatma_Jyotiba_Phule_A_Modern_Indian_Philosopher

★ https://www.indiatoday.in/amp/education-today/featurephilia/story/jyotirao-phule-354369-2016-11-28#aoh=15705286232796&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s

★ https://www.scribd.com/document/30349/Mahatma-Phule

★ https://mahatmaphule.org/

★ ★ ★ ★ ★★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★